fbpx
  1. Home
  2. Collageen, het gouden ei(wit)

Collageen, het gouden ei(wit)

ALLES OVER COLLAGEEN | VOOR EEN MOOIERE HUID VAN BINNENUIT

Wat is collageen?

Collageen is een eiwit dat van nature in de huid aanwezig is. Het woord zelf komt van het Griekse woord ‘kolla’ dat lijm of samenbinden betekent. En dat is precies wat collageen doet: als een soort niet-rekbare lijm houdt het onze huid en ook ons lichaam bij elkaar. Je vindt collageen namelijk ook in je botten, pezen, kraakbeen en banden, in tanden, nagels en haren.

Collageen is de grootste structurele component van de huid. Dit ‘gouden’ eiwit zorgt samen met elastine voor stevigheid en veerkracht.
De huid, het grootste orgaan van ons lichaam, beschermt ons tegen allerlei invloeden van buitenaf. Ze is opgebouwd uit verschillende lagen. In iedere laag van de huid bevinden zich verschillende type cellen, die ieder hun eigen functies hebben.

In de opperhuid bijvoorbeeld, zijn dat de melanocyten. Deze cellen produceren melanine: daar krijg je dat lekkere bruine kleurtje door als je in de zon zit.

In de lederhuid vind je de zogenaamde fibroblasten. Dit zijn de belangrijkste cellen in deze laag. Fibroblasten zorgen voor de aanmaak van de eiwitten collageen en elastine.

De verschillende typen collageen

Er zijn tot nu toe meer dan 28 verschillende typen collageen geïdentificeerd. Ze onderscheiden zich op grond van hun vezelstructuur. Type I t/m V zijn verreweg het belangrijkst en komen het meest voor in het menselijk lichaam.

Het collageen in de huid bestaat voor 80 procent uit type I en voor 15 procent
uit type III.

Type I: bestaat uit dicht opeengepakte vezels en geeft structuur aan de huid, botten, pezen, kraakbeen, bindweefsel en tanden.
Type II: is de belangrijkste component van kraakbeen en is te vinden in onder andere de tussenwervelschijven, ribben, neus en luchtpijp.
Type III: zijn reticulaire vezels (vaak in combinatie met type I) die de structuur van de huid, spieren, organen en bloedvaten ondersteunen.
Type IV: zijn basaalmembranen, de dunne, vezelige ondersteunende laagjes rond organen.
Type V: vind je onder meer in de lederhuid en het hoornvlies, in  celoppervlakken en haren.

verschillende typen collageen

Huidveroudering: ontstaan van rimpels en huidverslapping

Na je 25e levensjaar neemt de hoeveelheid en aanmaak van collageen af, met ongeveer 1 procent per jaar. Op je 35e maak je dus al 10 procent minder collageen aan dan op je 25e. En ben je 55 jaar, dan zit je al op zo’n 30 procent minder. Deze afname wordt nog eens extra gestimuleerd onder invloed van zonlicht en een verhoogd aantal collageen-afbrekende enzymen. Door dit hele proces verliest de huid haar stevigheid. Ze wordt slapper, waardoor zich fijne lijntjes en rimpels vormen.

doorsnede van de jonge en oudere huid

Verschil tussen jonge en oudere huid

Duidelijk is te zien op de afbeelding (rechts) dat bij een ouder wordende huid de collageenvezels (bruin) niet meer met elkaar verweven zijn. Ook zijn ze dunner geworden (atrofie). De verbindingen tussen de elastine vezels zijn verbroken en het vochtgehalte (hyaluronzuur) in de huid is afgenomen. De ‘lijm’ tussen al deze bouwstenen droogt als het ware op. Daarom biedt het netwerk van collageen, elastine en de proteoglycanen niet voldoende steun meer aan de opperhuid.

Collageen vezel

Een collageen vezel bestaat uit collageenfibrillen. Deze fibrillen bestaan op hun beurt weer uit meerdere met elkaar verstrengelde ketens van hoofdzakelijk de aminozuren glycine, proline en hydroxyproline. De fibroblast combineert de aminozuren om pro-collageen aan te maken. Dat pro-collageen wordt vervolgens uit de fibroblast naar de extracellulaire ruimte verplaatst. Pas daar worden de vezels gevormd. Bij dit proces speelt vitamine C een belangrijk rol. Deze vitamine heeft meerdere functies, zoals het omzetten van proline in hydroxyproline en het vormen van extra verbindingen tussen de collageenvezels. Daardoor wordt het netwerk van collageen verstevigd. Maar er is meer nodig voor de aanmaak van collageen, en dus voor de stevigheid van je huid.

Collageen aanmaak

Maar liefst een derde van het collageen dat de huid en het bindweefsel stevig en flexibel houdt bestaat uit het aminozuur glycine. Daarom besteed ik hier extra aandacht aan. Glycine is een semi-essentieel aminozuur, maar sommige wetenschappers beschouwen het als een essentieel aminozuur.
De werkelijke behoefte van het lichaam aan glycine blijkt namelijk vele malen hoger te liggen dan wat het lichaam zelf kan aanmaken. Er ontstaat dus snel een tekort.

Een aantal highlights:

  • Glycine is nodig bij het herstellen van beschadigde weefsels in de huid.
  • Het speelt een rol bij de remming van ontstekingen.
  • Glycine helpt bij het verbeteren van de gewrichtsfunctie, reguleert de bloedsuikerspiegel en werkt kalmerend op het immuunsysteem.

Omdat het bij zoveel lichaamsfuncties een rol speelt, kun je je voorstellen dat er extra glycine nodig is, wanneer je je collageen in de huid een boost wilt geven.

Eiwitrijk voedsel zoals vis, schelpdieren, zeewier, kip, kalkoen, rundvlees, varkensvlees, eieren, bonen, kaas, bottenbouillon*, zeewier, zaden zoals pompoenpitten, zonnebloempitten, sesamzaad, amarant, tarwekiemen en pinda’s zijn de beste natuurlijke voedingsbronnen voor glycine.

vis zeewier bottenbouillon schelpdieren collageen aanmaak

Collageenkookboek

In het boek “Wat zie jij er lekker uit!”, een mooiere huid van binnenuit, ga ik dieper in op collageen en welke factoren dit eiwit in de huid en in het lichaam opbouwen. En ook welke het juist afbreken. In het boek staan niet alleen tips en achtergrondinformatie over deze belangrijke stof in onze huid maar ook meer dan 50 recepten. Daarmee kun je makkelijk experimenteren en ze inpassen in jouw eigen, bestaande eetpatroon.

Afbraak van collageen

Wat je ook in het boek kunt lezen, is hoe – en door welke enzymen – de afbraak van collageen in je huid precies werkt en wat je er tegen kunt doen. Hierover lees je vrijwel niks in de media. We worden de laatste jaren zo’n beetje gebombardeerd door allerlei fabrikanten van voedingssupplementen die beweren de collageen aanmaak te stimuleren. Maar er wordt voorbij gegaan aan het feit dat de afbraak van dit belangrijke eiwit net zo’n grote rol speelt als de opbouw ervan. 

Achtergrond informatie collageen, voeding en leefstijl

Lees via de pagina “Kennis over de huid & voeding” op deze website, de artikelen die dieper in gaan op voeding, leefstijl en de huid. En niet te vergeten natuurlijk de heerlijke, gezonde recepten. Kortom: alle aan collageen gerelateerde artikelen, nieuws en blogs vind je daar in een overzicht.

Menu